Yeni tıbbi cihaz yatırımının fizibilitesi nasıl yapılır?

Yeni bir görüntüleme cihazı ya da ileri teknoloji bir girişimsel sistem kuruma hem prestij hem de yeni gelir kapısı gibi görünür. Ancak yüksek yatırım tutarı, bakım ve sarf maliyetleri ile geri ödeme koşulları birlikte değerlendirilmediğinde cihaz beklenen geliri üretmeyebilir.

1. Talep: cihaz ne kadar kullanılacak?

Kurumun mevcut hasta hacmi, bu tetkik veya işlem için dışarıya gönderilen hasta sayısı, bölgedeki rakip kurumların kapasitesi ve bekleme süreleri incelenmelidir. Fizibilitenin en kritik varsayımı günlük kullanım sayısıdır.

2. Gelir: kim ödeyecek?

SGK geri ödeme tutarları, özel sigorta anlaşmalarındaki fiyatlar ve ücretli hasta oranı ayrı ayrı hesaplanmalıdır. Geri ödeme tutarı düşük işlemlerde yüksek hacim bile yatırımı geri döndürmeye yetmeyebilir.

3. Toplam sahip olma maliyeti

• Cihaz bedeli veya finansman ve kiralama maliyeti
• Alan hazırlığı ve altyapı giderleri
• Bakım ve servis sözleşmeleri
• Sarf malzeme ve lisans giderleri
• Teknisyen, uzman hekim ve raporlama maliyeti
• Enerji ve sigorta giderleri

4. Kadro ve mevzuat koşulları

Bazı cihazlar ve işlemler için Sağlık Bakanlığı planlaması, ruhsat ve uzman kadro şartları bulunur. Bu koşulların satın alma öncesinde teyit edilmesi cihazın uzun süre kullanılamaması riskini ortadan kaldırır.

5. Senaryolar ve başabaş noktası

Kötümser, beklenen ve iyimser kullanım senaryolarına göre aylık nakit akışı ve başabaş süresi hesaplanmalıdır. Satın alma, kiralama ve hizmet alımı alternatifleri aynı tabloda karşılaştırıldığında karar çok daha net hâle gelir.

Sonuç

İyi hazırlanmış bir fizibilite yatırımı engellemek için değil, doğru zamanda ve doğru modelle yapılmasını sağlamak için vardır. Karar sonrasında ise gerçekleşen kullanım ve gelir fizibilitedeki varsayımlarla düzenli olarak karşılaştırılmalıdır.