Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik: Sağlık Kuruluşlarını Neler Bekliyor?
27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik, sağlık hizmeti sunan kuruluşlarda tıbbi müdahale öncesinde hastanın bilgilendirilmiş rızasının elektronik ortamda alınmasına ilişkin usul ve esasları düzenliyor.
Düzenleme; hastanın kimliğinin doğrulanması, elektronik rıza formunun hastaya ulaştırılması, cep telefonu üzerinden doğrulama yapılması, işlem kayıtlarının tutulması ve kişisel sağlık verilerinin korunması gibi önemli başlıkları kapsıyor.
Özel hastaneler, tıp merkezleri ve diğer sağlık kuruluşları açısından bu düzenleme yalnızca kâğıt formların dijital ortama taşınması olarak değerlendirilmemeli. Sürecin hasta kabul, klinik uygulamalar, sağlık bilgi yönetim sistemi (SBYS), bilgi güvenliği ve arşivleme süreçleriyle birlikte ele alınması gerekiyor.

Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Yönetmeliği Nedir?
Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmelik, tıbbi müdahale öncesinde hastanın bilgilendirilmiş rızasının elektronik ortamda alınması durumunda izlenecek süreci belirliyor.
Yönetmeliğin 2’nci maddesine göre düzenleme birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerini kapsıyor. Dolayısıyla kapsam yalnızca özel hastanelerle sınırlı değil; ilgili diğer sağlık tesisleri de düzenlemeyi dikkate almalı.
Yönetmeliğin temel yaklaşımı, hastanın tıbbi müdahale hakkında yeterli, anlaşılır ve zamanında bilgilendirilmesini ve kararını özgür iradesiyle vermesini sağlarken elektronik işlemlerin güvenilir biçimde kayıt altına alınmasıdır.
Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Elektronik ortamda rıza alınabilmesi, hastaya yalnızca bir tablet uzatılması veya ekranda bir onay kutusunun işaretletilmesi anlamına gelmiyor. Kimlik doğrulama, uygun rıza formunun sunulması ve doğrulama işlemlerinin mevzuata uygun biçimde gerçekleştirilmesi gerekiyor.
Elektronik Bilgilendirilmiş Rıza Nasıl Alınacak?
Yönetmeliğin 6, 7 ve 8’inci maddeleri, elektronik rıza sürecinin temel adımlarını belirliyor.
1. Hasta ve sağlık meslek mensubunun kimliği doğrulanacak
Elektronik rıza işlemi başlatılmadan önce hastanın ve süreci yürüten sağlık meslek mensubunun kimliği doğrulanmalı. Kimlik doğrulama tamamlanmadan elektronik rıza süreci başlatılamıyor.
Ayrıca ilgili sağlık meslek mensubunun Entegre Kurumsal İşlem Platformunda tanımlı ve aktif olması gerekiyor.
2. Hastanın cep telefonu numarası doğrulanacak
Elektronik ortamda rıza alınabilmesi için hastaya ait doğrulanmış bir cep telefonu numarası bulunması gerekiyor.
Rızanın e-Nabız üzerinden alınması durumunda telefon numarasının e-Nabız üzerinden doğrulanması esas alınıyor. Sağlık kuruluşunun kendi elektronik haberleşme aracı kullanılacaksa doğrulama, kuruluşun sağlık bilgi yönetim sistemi üzerinden yürütülüyor.
Sağlık kuruluşu üzerinden yapılan doğrulamada SMS ile gönderilen tek kullanımlık parola (SMS OTP) kullanılıyor. Bu yöntemle doğrulanan numara, doğrulama tarihinden itibaren 12 ay boyunca kayıtlı doğrulanmış numara olarak kullanılabiliyor. Süre dolduğunda yeniden doğrulama gerekiyor.
3. Rıza formu hastanın erişimine sunulacak
İlgili sağlık meslek mensubu, sağlık kuruluşunun elektronik haberleşme aracına yetkili kullanıcı bilgileri veya Bakanlıkça belirlenen diğer yöntemlerle giriş yapıyor. Rıza formu onaylandıktan sonra hastanın erişimine açılıyor.
Hasta formu, doğrulanmış cep telefonuna gönderilen SMS içindeki bağlantı üzerinden veya e-Nabız aracılığıyla inceleyebiliyor.
4. Hastanın rıza iradesi SMS OTP ile doğrulanacak
Hasta tıbbi müdahaleyi kabul ettiğinde, ilgili müdahaleye özgü tek kullanımlık doğrulama parolası kullanılıyor.
Rıza e-Nabız üzerinden alınacaksa hasta kodu e-Nabızdaki ilgili alana kendisi giriyor. Sağlık kuruluşunun elektronik haberleşme aracı kullanılacaksa hasta kodu ilgili sağlık meslek mensubuyla paylaşıyor ve kod sağlık kuruluşunun sistemi üzerinden çevrim içi olarak iletiliyor.
Yönetmeliğe göre rıza, belirtilen doğrulama işlemi gerçekleştirildiğinde alınmış sayılıyor.
5. Elektronik rıza formu e-Nabız üzerinden erişilebilir olacak
Elektronik ortamda alınan bilgilendirilmiş rıza formu, Bakanlığın merkezi sağlık veri sistemine aktarılıyor ve hastanın e-Nabız üzerinden erişimine sunuluyor.
Bu adım, hastanın rıza kayıtlarına erişimi açısından önem taşıyor.
Sağlık Kuruluşları Açısından En Önemli Yükümlülükler
Elektronik rıza uygulamasının başarılı olması için yalnızca bir yazılım modülünün devreye alınması yeterli değil. Yönetmeliğin kayıt, veri güvenliği ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin hükümleri de dikkate alınmalı.
Kayıtların bütünlüğü ve zaman damgası
Yönetmeliğin 9’uncu maddesi uyarınca elektronik rıza kayıtları ile işlem izleri, fiziksel ortamda alınan rıza belgeleri için geçerli saklama ve imha sürelerine uygun biçimde saklanmalı ve imha edilmeli.
Elektronik kayıtların gizliliği, erişilebilirliği, güvenliği ve bütünlüğü sağlanmalı. Kayıtlar elektronik veri bütünlük değeri ve zaman damgası kullanılarak adli ve idari incelemeye elverişli şekilde muhafaza edilmeli.
İspata elverişlilik bakımından en az şu bilgiler tutulmalı:
- Hastanın rıza iradesini beyan ettiği tarih, saat ve işlem bilgileri.
- SMS OTP’nin gönderilmesi ve doğrulanmasına ilişkin bilgiler.
- İşlemi gerçekleştiren sağlık meslek mensubuna ilişkin bilgiler.
- Elektronik verilerin şifrelenmesi, bütünlüğünün sağlanması, zaman damgası ve diğer güvenlik tedbirlerine ilişkin bilgiler.
Sağlık kuruluşunun kendi elektronik haberleşme aracı üzerinden gerçekleştirilen işlemlerin kayıtlarını muhafaza etme sorumluluğu da kuruluşun kendisine ait.
Kişisel sağlık verilerinin korunması
Yönetmeliğin 10’uncu maddesi, bilgi güvenliği ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin teknik ve idari tedbirleri düzenliyor.
Sağlık kuruluşlarının veri erişim yetkilerini görev ve sorumluluklara göre belirlemesi, erişimleri denetlemesi ve kişisel verileri 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile ilgili mevzuata uygun şekilde işlemesi gerekiyor.
Bu nedenle elektronik rıza uygulaması değerlendirilirken yalnızca hasta ekranı değil; kullanıcı yetkileri, kayıtların korunması, veri erişimi ve bilgi güvenliği süreçleri de birlikte incelenmeli.
Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi (SBYS) Açısından Neler Değişecek?
Yeni düzenleme, sağlık kuruluşlarının kullandığı SBYS altyapısını daha önemli bir konuma taşıyor. Çünkü elektronik rıza süreci hasta kimlik doğrulamasından formun sunulmasına, SMS OTP işlemlerinden kayıtların muhafazasına kadar birden fazla aşamadan oluşuyor.
Bu nedenle hastanelerin ve tıp merkezlerinin mevcut yazılımlarını aşağıdaki başlıklar bakımından değerlendirmesi yararlı olacaktır:
- Elektronik bilgilendirilmiş rıza formunun hazırlanması ve hastaya sunulması.
- Doğrulanmış cep telefonu numaralarının yönetimi ve 12 aylık doğrulama süresinin takibi.
- SMS OTP gönderimi ve doğrulama adımlarının kayıt altına alınması.
- İlgili sağlık meslek mensubunun kimlik ve yetki bilgilerinin kontrolü.
- Zaman damgası ve elektronik veri bütünlük değerlerinin oluşturulması ve saklanması.
- Rıza formlarının merkezi sağlık veri sistemine aktarılması ve e-Nabız erişiminin sağlanması.
- Kişisel sağlık verilerine erişim yetkilerinin yönetilmesi ve denetlenmesi.
Bu maddeler, sağlık kuruluşlarının mevcut altyapılarını gözden geçirirken kullanabileceği bir değerlendirme çerçevesidir. Her kuruluşun mevcut yazılımının bu gereklilikleri karşılayıp karşılamadığı, teknik entegrasyonları ve Bakanlığın belirlediği uygulama standartları ayrıca incelenmelidir.
Elektronik Rıza, Islak İmzalı Formların Tamamen Ortadan Kalktığı Anlamına mı Geliyor?
Yönetmelik, bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda alınabilmesine ilişkin usul ve esasları düzenliyor. Ancak buradan tüm durumlarda kâğıt formun ortadan kalktığı veya her türlü rıza işleminin elektronik yöntemle yapılabileceği sonucu çıkarılmamalı.
Elektronik rıza, yönetmelikte tanımlanan kimlik doğrulama, formun sunulması ve SMS OTP süreçlerine uygun biçimde yürütülmeli. Elektronik yöntemle rıza alınmasının mümkün olmadığı durumlarda uygulanacak yöntem, ilgili mevzuat ve Sağlık Bakanlığının talimatları çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Özellikle küçük veya kısıtlı hastalarda kanuni temsilciye ilişkin hükümler ayrıca önem taşıyor. Yönetmeliğin 11’inci maddesine göre, kanuni temsilcinin bulunmadığı, hazır olmadığı veya elektronik ortamda doğrulanamadığı durumlarda bilgilendirilmiş rıza elektronik olarak alınamıyor.
Sağlık Kuruluşları İçin Uygulamaya Geçiş Kontrol Listesi
Sağlık kuruluşları, yeni düzenleme kapsamında mevcut işleyişlerini aşağıdaki başlıklar üzerinden gözden geçirebilir:
- Mevcut sürecin analizi: Rıza formlarının hangi birimlerde, hangi işlemler için ve nasıl alındığının belirlenmesi.
- SBYS ve entegrasyon kontrolü: Kullanılan yazılımın gerekli doğrulama, kayıt ve veri aktarımı işlevlerinin değerlendirilmesi.
- Kimlik ve telefon doğrulama süreci: Hasta ve sağlık meslek mensubu kimlik doğrulamasının, doğrulanmış telefon numaralarının ve süre takibinin kontrol edilmesi.
- Veri güvenliği: Yetkilendirme, kayıt bütünlüğü, zaman damgası, şifreleme ve erişim kayıtlarının incelenmesi.
- Personel iş akışları: Hasta kabul, klinik birimler, bilgi işlem ve kalite birimleri arasındaki sorumlulukların netleştirilmesi.
- Kayıt ve denetim hazırlığı: Elektronik rıza kayıtlarının gerektiğinde incelenebilir ve ispatlanabilir biçimde muhafaza edilmesinin sağlanması.
Bu kontrol listesi, kuruluşun kendi süreçlerini değerlendirmesine yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır; tek başına mevzuata tam uyum sağlandığını gösteren bir belge niteliğinde değildir.
MEDIONEX Sağlık Danışmanlığı Açısından Değerlendirme
Sağlık kuruluşlarında mevzuat değişikliklerinin uygulamaya aktarılması; hukuki değerlendirme, idari süreçler, bilgi işlem altyapısı ve personel iş akışlarının birlikte ele alınmasını gerektirir.
MEDIONEX olarak sağlık kuruluşlarının mevzuat kaynaklı operasyonel ihtiyaçlarını, mevcut süreçlerini ve teknik altyapılarını birlikte değerlendirmelerine yönelik danışmanlık yaklaşımını önemsiyoruz.
Elektronik bilgilendirilmiş rıza sürecinde de asıl hedef, yalnızca dijital bir form kullanmak değil; hastanın bilgilendirilmesi, rıza iradesinin doğrulanması, kayıtların güvenli biçimde saklanması ve ilgili birimlerin görevlerinin açıkça belirlenmesidir.
Sağlık kuruluşunuzun elektronik rıza süreçlerini, SBYS altyapısını ve operasyonel iş akışlarını gözden geçirmek için MEDIONEX ile iletişime geçebilirsiniz.
Resmî Mevzuat ve İlgili Kaynaklar
- Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik – 27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete metnini inceleyin
- Kişisel Verilerin Korunması Kurumu
- Sağlık Bakanlığı
- MEDIONEX Sağlık Danışmanlığı
- MEDIONEX Instagram
Bu içerik, yayımlanan yönetmeliğin sağlık kuruluşları açısından değerlendirilmesi amacıyla hazırlanmıştır; somut olaylara ilişkin hukuki görüş veya mevzuata uyum garantisi niteliğinde değildir.